از صورتجلسه مذاكرات 11 اپریل سال 35 میلادی (دو سال پیش از مرگ تیبریوس) كه بعدا به دست آمده و تاکنون محفوظ مانده است چنین برمی آید كه در آن نشست فوق العاده، رومیان تصمیم گرفتند كه با تیرداد پسر عموی اردوان سوم كه پیش از انتخاب شدن اردوان به عنوان شاه، نامزد این مقام بود و بعدا هم از مخالفت با شاه منتخب دست بر نمی داشت تماس برقرار و وی را با دادن وعده هرگونه كمك تحریك به مبارزه مسلحانه و یا كودتا كنند. این تصمیم بزرگان روم با صرف هزینه بسیار به اجرا درآمد. تیبریوس از آغاز حکومت، این نظر خودرا به مقامات رومی تلقین کرده بود که به جای جنگ با ایران، باید برضد این کشور وارد توطئه و انواع فریب و دسیسه شد زیرا که پیروزی، درجنگ با ایران قابل پیش بینی نیست و امکان دارد که به ازدست رفتن متصرفات روم در شرق بیانجامد. دولت روم در اجرای تصمیمات محرمانه نشست 11 اپریل، حاكم ایبریا (گرجستان كنونی) را كه دست نشانده ایران بود ترغیب به حمایت از كودتای تیرداد كرد. این توطئه موقتا پیروز شد، پایتخت به دست تیرداد افتاد كه خودرا «تیرداد سوم» و بدون كسب رای مجلس بزرگان كشور (مهستان) شاه تازه خواند و با هدف راضی كردن دولت روم، با بركناری ارشك از پادشاهی ارمنستان موافقت كرد كه حاكم گرجستان با حفظ سمت برجای ارشك نشست. اردوان سوم پس از ترك پایتخت، به منظور جلب كمك و جمع آوری نیرو جهت سركوب كردن تیرداد كودتاگر به منطقه هیركانیا (گرگان) رفت. [هیركانیا =گرگان به معنای سرزمینی است که گرگ در آن زیاد است- هیرکان = گرگ، و این استان ایران اخیرا به گلستان تغییر نام داده شده است]. اردوان سوم سپس با یک نیروی تازه، از گرگان به پایتخت بازگشت و تیردادرا كه مورد تنفر بسیاری از بزرگان (به علت كوتاه آمدن در برابر رومیان) بود فراری داد و مقام خودرا بازگرفت. وی درصدد انتقامگیری از رومیان برنیامد و با آنان صلح و سازش كرد. اما، این سازش از سوی بزرگان ایران (مِهستان) ردّ و اردوان سوم بركنار شد كه با دادن قول عدم احترام به مفاد سازشنامه با روم، باردیگر به سلطنت بازگشت و تا سال 41 میلادی كه زنده بود شاهی كرد. با وجود این، تفكر كودتا و درگیری شاهزادگان باهم تا مدتی در ایران باقی ماند و پس از مرگ اردوان سوم، دو پسر او گودرز و «واردان» بر سر كسب قدرت به جان هم افتادند و تاج پادشاهی میان آندو، چند بار دست به دست گشت و از این رهگذر، ملت آسیب دید. (بعضی محاسبات تقویمی، تاریخ برگزاری جلسه مشترك سنا و شورای دولتی روم را 10 آوریل سال 35 میلادی تعیین كرده است) |
برچسب:
نویسنده: imi